Zahiriddin Muhammad Bobur — shoh, shoir va tarixchi

Zahiriddin Muhammad Bobur (1483–1530) — Andijonda tug'ilgan buyuk davlat arbobi, sarkarda, shoir va tarixchi, boburiylar sulolasining asoschisi. U 12 yoshida Farg'ona taxtiga o'tirib, murakkab tarixiy sharoitda davlatchilik faoliyatini boshlagan.

Movarounnahrda hokimiyat uchun kurashlarda muvaffaqiyatsizlikka uchragach, Bobur Kobulni, so'ngra 1526-yilda Panipat jangidagi g'alabadan so'ng Shimoliy Hindistonni egallab, uch asrdan ortiq hukm surgan qudratli saltanatga asos soldi.

Boburning «Boburnoma» asari — jahon memuar adabiyotining nodir namunasi. Unda XV–XVI asrlardagi Movarounnahr, Afg'oniston va Hindistonning tarixi, geografiyasi, etnografiyasi, tabiati haqida bebaho ma'lumotlar berilgan. Asar ko'plab jahon tillariga tarjima qilingan.

Bobur g'urbatda yurtini qo'msab yozgan satrlari — «Tole' yo'qi jonimg'a balolig' bo'ldi, Har ishniki ayladim xatolig' bo'ldi. O'z yerni qo'yib Hind sori yuzlandim, Yo Rab, netayin, ne yuz qarolig' bo'ldi» — vatan sog'inchining eng ta'sirli ifodasidir. Uning hayoti va ijodi o'quvchilarga vatanga muhabbat, matonat va ilm-ma'rifatga intilish namunasini ko'rsatadi.