O'rta asrlar 783–850-yillar 6 ko'rishlar

Muhammad al-Xorazmiy — algoritm asoschisi

Muallif: Tarixiymanba.uz tahririyati

Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy (783–850) — buyuk matematik, astronom va geograf, jahon fanida «algebra» fanining asoschisi sifatida e'tirof etilgan vatandoshimiz. U Xorazmda tug'ilib, Bag'doddagi «Bayt ul-hikma» (Donishmandlik uyi) ilmiy markazida faoliyat yuritgan.

Uning «Al-kitob al-muxtasar fi hisob al-jabr va-l-muqobala» asaridan «algebra» atamasi kelib chiqqan. «Hind hisobi haqida kitob» asari orqali esa o'nlik sanoq tizimi va nol raqami Yevropaga kirib borgan. Allomaning lotinlashgan nomi «Algorithmi»dan zamonaviy informatikaning asosi bo'lgan «algoritm» tushunchasi paydo bo'lgan.

Al-Xorazmiy astronomik jadvallar («Zij») tuzgan, Yer xaritasini yaratishda qatnashgan, «Kitob surat al-arz» geografik asarini yozgan. Uning ilmiy merosi ming yildan ortiq vaqt davomida Sharq va G'arb ilm-fanining rivojiga xizmat qilib kelmoqda.

Kompyuter texnologiyalari asri bo'lgan bugungi kunda har bir dastur zamirida al-Xorazmiy asos solgan algoritm tushunchasi yotishi — yosh avlod uchun ulkan iftixor manbaidir. Bu obraz o'quvchilarda aniq fanlarga qiziqish va milliy g'ururni birga tarbiyalash imkonini beradi.

Yaratilgan: 24.09.2026 17:43 | Yangilangan: 03.10.2026 12:18

O'xshash ma'lumotlar

Zahiriddin Muhammad Bobur — shoh, shoir va tarixchi

Batafsil

Alisher Navoiy — o'zbek adabiyoti va ma'naviyatining quyoshi

Batafsil

Abu Rayhon Beruniy — jahon ilm-fanining buyuk siymosi

Batafsil